Moment, w którym zaczynamy trzymać książkę coraz dalej od twarzy albo zwiększamy czcionkę w telefonie, jest dla wielu osób pierwszym sygnałem, że wzrok zaczął się zmieniać. Prezbiopia – bo o niej mowa – to nieuchronny efekt starzenia się oka, który dotyka praktycznie każdego człowieka po czterdziestce. Coraz więcej osób w tej grupie wiekowej zastanawia się, czy laserowa korekcja wzroku mogłaby rozwiązać ten problem raz na zawsze. Odpowiedź nie jest jednak taka prosta.

Czym różni się prezbiopia od zwykłej wady wzroku?

Żeby zrozumieć, dlaczego laser nie zawsze pomaga, trzeba najpierw wiedzieć, skąd bierze się starczowzroczność. Krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm wynikają zazwyczaj z nieprawidłowego kształtu rogówki – przedniej, przezroczystej części oka. Prezbiopia ma zupełnie inną przyczynę.

Z wiekiem soczewka wewnętrzna oka – ta sama, która na co dzień automatycznie ustawia ostrość jak obiektyw aparatu – stopniowo twardnieje i traci zdolność do swobodnego zmieniania kształtu. W efekcie oko przestaje sprawnie „nastawiać ostrość” na bliskie odległości. To nie jest problem rogówki. To zmiana zachodząca głębiej, wewnątrz gałki ocznej.

Dlaczego laserowa korekcja może nie wystarczyć?

Laser excimerowy stosowany w zabiegach takich jak LASIK czy LASEK działa na rogówkę – precyzyjnie zmienia jej kształt, by skorygować wadę refrakcji. Efekt jest trwały, bo zmodyfikowana rogówka nie wraca do poprzedniego kształtu. Ta metoda znakomicie sprawdza się przy klasycznych wadach wzroku.

Problem polega na tym, że przy prezbiopii rogówka najczęściej nie jest źródłem trudności. Operowanie na niej nie przywróci soczewce utraconej elastyczności ani nie cofnie zmian, które już zaszły wewnątrz oka. Laserowa korekcja może co najwyżej częściowo zamaskować objawy, ale nie rozwiązuje istoty problemu.

RLE – zabieg szyty na miarę dla osób po 40.

Odpowiedzią na prezbiopię, a jednocześnie na towarzyszące jej wady refrakcji, jest RLE, czyli refrakcyjna wymiana soczewki. Zabieg polega na usunięciu naturalnej, stopniowo twardniejącej soczewki i zastąpieniu jej sztucznym implantem wewnątrzgałkowym (IOL). Implant dobierany jest indywidualnie – jego moc obliczana jest tak, by pacjent po operacji widział ostro zarówno z daleka, jak i z bliska, bez okularów.

Procedura jest zbliżona technicznie do powszechnie wykonywanej operacji zaćmy. Różnica polega na czasie – RLE przeprowadza się zanim soczewka zacznie wyraźnie mętnieć, często gdy zmiany są jeszcze minimalne lub dopiero się zapowiadają. Zabieg wykonywany jest ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym, i trwa zazwyczaj około kilkunastu minut.

Co sprawia, że wynik RLE jest długotrwały?

Trwałość efektu RLE wynika bezpośrednio z mechanizmu zabiegu. Skoro prezbiopia jest konsekwencją starzenia się naturalnej soczewki, jej usunięcie i zastąpienie implantem przecina ten proces w samym jego źródle. Sztuczna soczewka nie podlega biologicznemu starzeniu, nie twardnieje i nie traci swoich właściwości optycznych wraz z upływem czasu. Uzyskana po zabiegu jakość widzenia pozostaje stabilna.

Kto powinien rozważyć RLE?

Refrakcyjna wymiana soczewki jest szczególnie warta rozważenia przez osoby, które:

• przekroczyły 40. rok życia i odczuwają rosnące trudności z widzeniem z bliska,
• jednocześnie zmagają się z inną wadą wzroku – krótkowzrocznością, nadwzrocznością lub astygmatyzmem,
• zaobserwowały u siebie wczesne oznaki zaćmy,
• zostały wykluczone z laserowej korekcji wzroku ze względów medycznych.

Jak wygląda droga do zabiegu?

Żadna decyzja dotycząca laserowej korekcji wzroku nie powinna zapadać bez wcześniejszej, rzetelnej diagnostyki. Wybór między laserem a RLE wymaga oceny stanu całego oka – zarówno rogówki, jak i soczewki, a także szczegółowego pomiaru parametrów refrakcyjnych. Lekarz bierze pod uwagę nie tylko wyniki badań, ale również styl życia pacjenta i jego oczekiwania co do komfortu widzenia po zabiegu. Na tej podstawie możliwe jest wskazanie metody, która przyniesie najlepszy, trwały i bezpieczny efekt.